Kính Cho Người Sau Mổ Đục Thủy Tinh Thể: Chọn Loại Nào Cho Đúng Nhu Cầu

Nhiều người vẫn cần kính sau mổ đục thủy tinh thể, thường là kính đọc hoặc nhìn xa, tùy thủy tinh thể nhân tạo bác sĩ đặt. Mắt Kính Đặng Phước Quân ở Đà Lạt là cửa hàng kính, không phải cơ sở y tế; bài này giúp bạn biết nên hỏi bác sĩ gì trước khi đo kính.

Cửa hàng đo và tư vấn theo từng trường hợp. Chúng tôi khuyên bạn theo lịch tái khám của bác sĩ và mang đơn hoặc ghi chú của bác sĩ nếu có. Cửa hàng không chẩn đoán, không kê đơn và không đánh giá ca mổ của bạn.

Bốn ý cần nhớ về kính sau mổ đục thủy tinh thể:

• Theo Viện Nhãn khoa Hoa Kỳ (AAO), loại thủy tinh thể nhân tạo phổ biến nhất chỉ có một khoảng lấy nét, thường được đặt cho nhìn xa, nên việc nhìn gần cần kính đọc.
• Mốc đo đơn kính mới khác nhau tùy nguồn và tùy người: AAO ghi phần lớn bệnh nhân cần khoảng 2 đến 3 tuần để thị lực ổn định, còn Viện Mắt Quốc gia Hoa Kỳ (NEI) ghi đa số người lành hoàn toàn sau 8 tuần.
• Sau mổ có thể thấy ánh sáng chói hơn bình thường, và Dịch vụ Y tế Anh (NHS) gợi ý đeo kính râm trong trường hợp đó.
• Mất thị lực, đau mắt, chớp sáng hoặc cảm giác có màn tối che tầm nhìn là lúc gọi bác sĩ ngay, không phải lúc đi cắt kính.

Vì Sao Sau Mổ Đục Thủy Tinh Thể Vẫn Có Người Cần Kính

Phẫu thuật đục thủy tinh thể lấy thủy tinh thể đã đục ra và thay bằng một thấu kính nhân tạo trong suốt, gọi là IOL (AAO, phẫu thuật đục thủy tinh thể). AAO cho biết IOL không chỉ lấy lại thị lực bị đục mà còn có thể chỉnh các tật khúc xạ như cận, viễn, loạn hoặc lão thị (AAO, chọn IOL).

MedlinePlus (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ) ghi rằng tùy độ và loại IOL được đặt, có người không cần kính sau mổ (MedlinePlus, lấy thủy tinh thể). NHS thì lưu ý bạn vẫn có thể cần kính đọc hoặc kính nhìn xa, và đơn kính sau mổ có thể khác với trước mổ (NHS, phẫu thuật đục thủy tinh thể). Vì vậy câu trả lời cho câu hỏi có cần kính sau mổ đục thủy tinh thể hay không phụ thuộc từng người và từng loại IOL. Nếu bạn mổ tật khúc xạ như cận thị thay vì đục thủy tinh thể, hãy đọc bài sau mổ cận có cần đeo kính nữa không.

Các loại thủy tinh thể nhân tạo

AAO mô tả các loại thường gặp như sau (AAO, IOL trong phẫu thuật đục thủy tinh thể):

• IOL đơn tiêu (monofocal): có một khoảng lấy nét, đặt cho nhìn gần, nhìn trung gian hoặc nhìn xa. Đa số người chọn đặt cho nhìn xa rồi dùng kính đọc cho việc nhìn gần.
• IOL đa tiêu (multifocal): có nhiều vùng độ khác nhau trong cùng một thấu kính để nhìn cả xa lẫn gần.
• IOL tiêu cự mở rộng (EDOF): chỉ có một vùng hiệu chỉnh nhưng được kéo dài để phủ nhiều khoảng nhìn.
• IOL điều tiết (accommodative): di chuyển hoặc đổi vị trí trong mắt để lấy nét ở các khoảng cách khác nhau.
• IOL chỉnh loạn (toric): thêm phần chỉnh loạn thị.

AAO xếp nhóm đa tiêu, EDOF, điều tiết và toric vào nhóm IOL cao cấp, có thể giảm nhu cầu dùng kính. Tuy vậy khả năng đọc và làm việc không cần kính khác nhau từng người (AAO, chọn IOL). AAO cũng ghi với IOL đa tiêu và IOL điều tiết, một số người vẫn cần kính (AAO, phẫu thuật đục thủy tinh thể).

Chọn loại nào là việc của bác sĩ

AAO ghi bác sĩ cân nhắc nhiều yếu tố khi chọn IOL, như nhu cầu nhìn gần, việc lái xe ban đêm, loạn thị và các bệnh mắt khác (AAO, chọn IOL). Đây là quyết định y khoa dựa trên tình trạng mắt của từng người, nên cửa hàng không tư vấn chọn loại IOL. Phần việc của cửa hàng bắt đầu khi bạn cần kính cho khoảng nhìn còn thiếu.

Câu hỏi nên hỏi bác sĩ

Trong danh sách câu hỏi dành cho người chuẩn bị mổ, MedlinePlus có hai câu nên hỏi, câu đầu về kính và câu sau về tái khám (MedlinePlus, những điều nên hỏi bác sĩ):

• Sau mổ tôi có còn cần kính không, cho nhìn xa, cho đọc sách?
• Tôi có cần gặp bác sĩ để tái khám không, và khi nào?

Hãy ghi lại câu trả lời để mang theo khi đi đo kính.

Khi Nào Nên Đo Kính Sau Mổ Đục Thủy Tinh Thể

Không có một mốc cứng để đo kính sau mổ đục thủy tinh thể cho mọi người. Các nguồn y tế nêu những mốc điển hình khác nhau. Các mốc dưới đây lấy từ trang y tế của Mỹ và Anh, không phải quy định riêng của Việt Nam:

• AAO ghi phần lớn bệnh nhân cần 2 đến 3 tuần để thị lực ổn định, và bác sĩ thường chờ khoảng đó trước khi đo đơn kính mới, tùy loại IOL đã đặt (AAO, hồi phục sau mổ). Tùy độ đục và độ khó của ca mổ, thời gian để thị lực đạt mức cuối cùng khi đã chỉnh kính có thể từ vài ngày đến vài tháng.
• MedlinePlus ghi hồi phục mất khoảng 2 tuần, và nếu cần kính mới thì thường có thể làm vào lúc đó. MedlinePlus cũng nhắc giữ lịch tái khám.
• NEI ghi đa số người lành hoàn toàn sau 8 tuần, và khi mắt lành hẳn, bạn có thể cần đơn kính mới (NEI, phẫu thuật đục thủy tinh thể).
• Với IOL điều chỉnh lão thị, AAO ghi có thể cần 6 đến 8 tuần để lấy nét đầy đủ ở mọi khoảng nhìn (AAO, IOL điều chỉnh lão thị).

Vì các mốc khác nhau, người xác định thị lực của bạn đã ổn định hay chưa là bác sĩ theo dõi ca mổ. Cửa hàng không đặt quy tắc cứng kiểu “chỉ cắt sau X tuần”. Nếu bạn cần kính sớm vì công việc hay việc đi lại, hãy nói với cửa hàng và hỏi cả bác sĩ để chọn cách phù hợp.

Trong lúc chờ kính sau mổ đục thủy tinh thể

AAO ghi trong lúc chờ, bạn có thể dùng tạm một cặp kính đọc rẻ tiền ở hiệu thuốc. Theo AAO, đeo sai độ cũng không làm hại mắt. Với kính áp tròng, AAO dặn hỏi bác sĩ trước khi đeo.

Về lái xe, AAO khuyên hỏi bác sĩ khi nào an toàn. NHS dặn không lái xe cho đến khi thị lực trở lại bình thường.

Khi mới mổ một mắt

AAO cho biết người có độ kính mạnh để nhìn xa trước mổ có thể thấy hai mắt chênh nhau rõ cho đến khi mổ mắt thứ hai, thường sau mắt đầu khoảng hai tuần. Nếu bạn phải lái xe trong giai đoạn đó, bác sĩ có thể gợi ý một trong ba cách tạm thời: đeo kính cũ nhưng bỏ tròng ở mắt đã mổ, đeo kính áp tròng ở mắt chưa mổ, hoặc không dùng kính. Khoảng cách giữa hai lần mổ do bác sĩ quyết định, và các nguồn ghi khoảng thời gian khác nhau.

Nên mang gì theo

Khi đi đo kính sau mổ đục thủy tinh thể, bạn nên mang:

• Kính đang đeo và đơn kính cũ nếu có.
• Đơn hoặc ghi chú của bác sĩ nếu có, nhất là khi bạn vừa phẫu thuật.
• Thông tin bạn đã hỏi bác sĩ: loại IOL, mắt nào đã mổ, lịch tái khám tiếp theo.
• Việc bạn hay làm: đọc sách, xem điện thoại, nấu ăn, lái xe ban đêm.

Bạn có thể đo mắt miễn phí tại cửa hàng. Nhân viên đo độ khúc xạ bằng thiết bị Nidek (Nhật), rồi bạn thử kính trực tiếp để chốt mức nhìn rõ và dễ chịu nhất. Đây không phải khám bệnh.

Chọn Kính Sau Mổ Đục Thủy Tinh Thể: Nhìn Gần, Nhìn Xa Hay Đa Tròng

Với kính sau mổ đục thủy tinh thể, loại IOL quyết định bạn thiếu khoảng nhìn nào. Với IOL đơn tiêu đặt cho nhìn xa, trường hợp phổ biến theo AAO, phần nhìn gần cần kính đọc. Nếu bác sĩ đặt IOL cho nhìn gần, AAO nêu cách ngược lại: dùng kính cho các việc nhìn xa như xem tivi hoặc lái xe.

Kính đọc sách

Kính đọc sách chỉ dùng khi nhìn gần, nên đeo vào lúc cần rồi tháo ra. Khi nói về lão thị, AAO ghi kính đọc có thể mua không cần đơn, nhưng độ phù hợp nên được xác định qua khám mắt (AAO, lão thị). Hãy mang theo thứ bạn hay đọc để thử đúng khoảng cách quen dùng. Bài bí quyết chọn kính đọc sách cho người lớn tuổi có thêm gợi ý.

Kính đa tròng

Nếu muốn dùng một cặp cho nhiều khoảng nhìn, kính đa tròng là hướng còn lại. Với lão thị nói chung, AAO ghi người đã đeo kính vì vấn đề thị lực khác có thể cần kính hai tròng, ba tròng hoặc đa tròng (AAO, lão thị). Đổi lại, đa tròng cần thời gian làm quen. Theo trang cắt kính lấy liền, loại này thường cần đặt riêng theo đơn. Cửa hàng sẽ báo thời gian cụ thể khi xem đơn của bạn.

Xem thêm các bài kính đa tròng là gì, kính hai tròng và kính đa tròng khác nhau ra sao và cách đeo kính đa tròng đúng cách.

Nếu bạn đã đặt IOL đa tiêu hoặc EDOF

AAO ghi các IOL điều chỉnh lão thị có thể làm thị lực kém sắc nét khi ánh sáng yếu, kèm chói và quầng sáng quanh đèn (AAO, IOL điều chỉnh lão thị). Trong danh sách tác dụng phụ sau mổ, AAO ghi chói và quầng sáng gặp nhiều hơn với IOL đa tiêu, nhất là ban đêm. Nguyên nhân cũng có thể là độ còn lại sau mổ, mà đơn kính phù hợp có thể chỉnh được. Một nguyên nhân khác là bao sau thủy tinh thể bị đục (AAO, tác dụng phụ sau mổ).

Việc xác định nguyên nhân thuộc về bác sĩ. Nếu bạn thấy chói hoặc quầng sáng, hãy báo bác sĩ trước rồi mới cắt kính.

Chi phí tham khảo cho kính sau mổ đục thủy tinh thể

Chiết suất chủ yếu quyết định độ mỏng nhẹ của tròng; chiết suất cao không tự làm bạn nhìn rõ hơn. Giá dưới đây là giá tham khảo 1 cặp tròng, tùy độ và chiết suất, theo trang sản phẩm đang hiển thị trên website của Mắt Kính Đặng Phước Quân:

• Chemi Crystal U1 Coated 1.56: 168.000đ
• Chemi Crystal U1 Coated 1.60: 308.000đ
• Chemi ASP Crystal U1 Coated 1.67: 560.000đ
• Chemi UV400 A-One Style Crystal U2 Coated 1.60 (đa tròng): 841.600đ

Giá có thể thay đổi theo thời điểm; xem giá hiện tại trên trang sản phẩm. Tròng 1.67 là loại chiết suất cao, thường dành cho độ cao. Chiết suất nào hợp với đơn của bạn, hãy hỏi cửa hàng khi có số đo.

Nhạy Sáng, Kính Râm Và Tia UV Sau Mổ

Khi chọn kính sau mổ đục thủy tinh thể, bạn cần biết AAO ghi sau mổ hơi nhạy sáng là điều có thể gặp do mắt khô (AAO, tác dụng phụ sau mổ). NHS gợi ý đeo kính râm nếu ánh sáng có vẻ chói hơn bình thường, còn MedlinePlus khuyên đeo kính râm sẫm màu khi ra ngoài sau khi tháo miếng che mắt. NEI cũng ghi một số người thấy màu sắc sáng hơn sau mổ, vì thủy tinh thể nhân tạo không có sắc vàng hay nâu như thủy tinh thể bị đục.

Có một điểm cần phân biệt. AAO nói nếu mắt nheo lại hoặc nhắm lại theo phản xạ khi gặp ánh sáng, đó có thể là dấu hiệu viêm trong mắt. Nhạy sáng rất mạnh có thể là dấu hiệu nhiễm trùng, và AAO dặn gọi bác sĩ ngay. Cả hai tình huống cần bác sĩ đánh giá trước khi bạn chọn kính.

Chọn kính râm thế nào

Về tia UV nói chung, NEI cho biết kính râm và mũ rộng vành là cách đơn giản và an toàn nhất để bảo vệ mắt (NEI, bảo vệ mắt khỏi tia UV). NEI khuyên chọn kính ôm vừa để hạn chế ánh sáng lọt từ bên cạnh, và chọn tròng chặn 99 đến 100 phần trăm tia UVA và UVB hoặc có ghi UV400. NEI cũng nhắc không nên cho rằng kính đắt hơn thì chặn UV tốt hơn.

AAO ghi IOL có lớp phủ giúp bảo vệ mắt khỏi tia UV (AAO, IOL trong phẫu thuật đục thủy tinh thể). Hãy hỏi bác sĩ về loại IOL của bạn và về việc đeo kính râm.

Trên website, trang Kodak FSV UV400 ghi tính năng chống tia UV400, giá từ 424.000đ. Trang Chemi Tint là tròng kính râm có độ đặt màu theo yêu cầu, ghi đạt chỉ số UV400, giá từ 664.000đ. Đây là giá tham khảo 1 cặp tròng; giá có thể thay đổi theo thời điểm, xem giá hiện tại trên trang sản phẩm. Chống UV và đổi màu là hai tính năng khác nhau, nên hãy hỏi thông số của đúng dòng tròng. Bài tròng kính chống tia UV có thật sự cần không và bài top tròng kính đổi màu đáng mua giải thích kỹ hơn.

Chọn Gọng Nhẹ Và Vừa Mặt Cho Người Lớn Tuổi

Với kính sau mổ đục thủy tinh thể, người dùng kính đọc phải đeo rồi tháo kính nhiều lần trong ngày, nên gọng nhẹ, ôm vừa và dễ tháo lắp bằng một tay thường dễ dùng hơn. Gọng titan hay được chọn vì nhẹ; bài gọng kính titan sang trọng và tối ưu thị lực nói rõ hơn về chất liệu.

Một vài điều nên thử khi chọn:

• Đeo thử đủ lâu để thấy gọng có hằn sống mũi hay sau tai không.
• Cúi xuống đọc để xem kính có tuột xuống mũi không. Phần này thường chỉnh được ngay tại cửa hàng.
• Với kính đa tròng, tròng được mài theo số đo riêng và chiều cao lắp của từng người, nên gọng quá to hoặc quá nhỏ có thể làm việc canh tâm khó hơn. Hãy thử gọng và đo tại cửa hàng thay vì chọn theo ảnh.

Kính mua tại Đặng Phước Quân được thay ve mới, thay ốc mới, uốn nắn và vệ sinh làm mới miễn phí trọn đời.

Dấu Hiệu Sau Mổ Đục Thủy Tinh Thể Cần Đi Khám Ngay

Trước khi cắt kính sau mổ đục thủy tinh thể, hãy biết rằng một số cảm giác khó chịu nhẹ là bình thường sau mổ. AAO ghi nhìn mờ khi vừa tháo miếng che, đỏ phần lòng trắng trong vài ngày và cảm giác cộm như có vật trong mắt đều thường gặp. AAO nhấn mạnh các vấn đề nghiêm trọng thì không bình thường. Các dấu hiệu dưới đây lấy từ AAO, NEI và NHS (AAO, hồi phục sau mổ; NEI; NHS):

• Mất thị lực (AAO, NEI) hoặc đau mắt (AAO).
• Đau nặng không hết dù đã dùng thuốc giảm đau, hoặc mắt rất đỏ (NEI).
• Chớp sáng, hoặc cảm giác có màn tối kéo vào tầm nhìn (AAO, NHS). NHS ghi đây có thể là dấu hiệu bong võng mạc. AAO ghi một vài chấm nổi có thể bình thường sau mổ nhưng vẫn nên báo bác sĩ.
• Chấm hoặc sợi đen bay đột ngột xuất hiện hay tăng nhiều, hoặc nhìn mờ đột ngột (NHS).
• Buồn nôn, nôn hoặc ho nhiều (AAO).
• Mắt đỏ kèm đau, nhạy sáng hoặc thay đổi thị lực (AAO).

AAO, NHS và NEI đều nhắc thị lực có thể mờ lại sau mổ do bao sau thủy tinh thể bị đục (PCO). AAO và NEI ghi điều này có thể xảy ra từ vài tuần đến vài năm sau mổ. Bác sĩ có thể xử lý bằng laser. AAO cũng dặn hỏi bác sĩ nếu nhìn mờ không giảm sau một tuần. Nếu bạn gặp tình huống này, hãy gặp bác sĩ.

Hãy gọi bác sĩ phẫu thuật hoặc đến cơ sở nhãn khoa thay vì chờ cắt kính, và làm theo lời dặn chăm sóc sau mổ của bác sĩ đang theo dõi bạn. Danh sách này là thông tin chung từ các nguồn y tế, không thay thế lời dặn của bác sĩ.

Cửa Hàng Kính Làm Được Gì Cho Bạn

Với kính sau mổ đục thủy tinh thể, phần việc của cửa hàng là phần quang học:

• Đo mắt miễn phí và để bạn thử kính trực tiếp.
• Tư vấn tròng và gọng, đo thông số lắp kính.
• Mài lắp kính và chỉnh gọng cho vừa mặt. Với đơn có sẵn tròng, việc này thường mất khoảng 20 đến 40 phút, tùy độ và loại tròng; đa tròng, độ cao hoặc tròng đặc thù có thể cần đặt riêng (xem trang cắt kính lấy liền).
• Bảo dưỡng miễn phí trọn đời với kính mua tại cửa hàng.

Những việc cửa hàng không làm: chẩn đoán, kết luận ca mổ của bạn hồi phục tới đâu, đánh giá loại IOL, hay hứa một mức thị lực nào sau khi đeo kính mới. Các việc đó thuộc về bác sĩ. Nếu số đo ở cửa hàng lệch nhiều so với đơn của bác sĩ, hoặc bạn thấy điều gì bất thường, chúng tôi sẽ gợi ý bạn quay lại bác sĩ.

Những Nhầm Lẫn Thường Gặp Khi Cắt Kính Sau Mổ

Dùng lại đơn kính cũ từ trước khi mổ

NHS ghi đơn kính sau mổ có thể khác với trước mổ. Đơn cũ mô tả mắt trước phẫu thuật, nên có thể không còn khớp khi bạn cắt kính sau mổ đục thủy tinh thể. Nếu bạn chưa quen các ký hiệu trong đơn, bài cách đọc đơn kính chính xác với 7 thông số sẽ giúp bạn.

Bỏ lịch tái khám vì nghĩ mổ xong là hết

NEI dặn đi đủ các buổi tái khám và gọi bác sĩ nếu thấy điều gì bất thường ở mắt hoặc thị lực, vì nếu có vấn đề thì nên điều trị càng sớm càng tốt.

Bạn cũng nên đo mắt định kỳ theo lời khuyên của bác sĩ.

Câu Hỏi Thường Gặp Về Kính Sau Mổ Đục Thủy Tinh Thể

Mổ đục thủy tinh thể xong có chắc phải đeo kính không?

Không chắc. MedlinePlus ghi tùy độ và loại IOL, có người không cần kính sau mổ. NHS lưu ý bạn vẫn có thể cần kính đọc hoặc kính nhìn xa. AAO ghi người đặt IOL đơn tiêu cho nhìn xa thường dùng kính đọc cho việc nhìn gần. Chỉ bác sĩ theo dõi ca của bạn mới trả lời được cho trường hợp của bạn.

Bao lâu sau mổ thì được cắt kính mới?

Không có mốc chung: AAO, MedlinePlus và NEI nêu các mốc điển hình khác nhau, đã trình bày ở phần trên. Cửa hàng không đặt quy tắc cứng, nhưng khuyên bạn theo lịch tái khám và mang đơn hoặc ghi chú của bác sĩ nếu có.

Chưa có đơn của bác sĩ thì cửa hàng có đo và cắt kính sau mổ đục thủy tinh thể được không?

Cửa hàng đo và tư vấn theo từng trường hợp. Nếu bạn vừa mổ và còn lịch tái khám, chúng tôi khuyên theo lịch đó. Nếu thấy điều gì bất thường, chúng tôi sẽ gợi ý bạn quay lại bác sĩ.

Kính sau mổ đục thủy tinh thể nên chọn kính đọc sách hay kính đa tròng?

Tùy khoảng nhìn còn thiếu và thói quen của bạn. Kính đọc dùng khi nhìn gần, còn đa tròng cho phép dùng một cặp ở nhiều khoảng nhìn nhưng cần thời gian làm quen. Hãy mang đơn hoặc ghi chú của bác sĩ và nói với cửa hàng việc bạn hay làm.

Sau mổ có nên đeo kính râm không?

NHS và MedlinePlus gợi ý đeo kính râm khi ánh sáng chói hơn bình thường hoặc khi ra ngoài sau khi tháo miếng che; chi tiết ở phần kính râm bên trên. Hãy hỏi bác sĩ trong lần tái khám.

Điều Cần Nhớ Khi Chọn Kính Sau Mổ Đục Thủy Tinh Thể

Cách làm an toàn thường là theo lịch tái khám, mang đơn hoặc ghi chú của bác sĩ nếu có, rồi nhờ cửa hàng đo và tư vấn kính. Triệu chứng mới hoặc nặng thêm thì đi khám trước.

Khi cần đo kính hoặc thử gọng, bạn có thể gọi 0925 331 668 hoặc ghé Mắt Kính Đặng Phước Quân ở Đà Lạt.

Ghé Mắt Kính Đặng Phước Quân

Nếu cần hỏi thêm hoặc muốn đo mắt, thử kính trực tiếp, bạn có thể gọi trước hoặc ghé cửa hàng.

• Địa chỉ: 31 Nguyễn Văn Cừ, Phường Xuân Hương, Đà Lạt
• Điện thoại: 0925 331 668
• Giờ mở cửa: 09:00–21:00 hằng ngày
• Chỉ đường: Xem trên Google Maps
• Liên hệ: Trang Liên hệ

Gọi 0925 331 668 Nhắn Zalo

Mắt Kính Đặng Phước Quân hoạt động tại Đà Lạt từ năm 1991. Xem đánh giá của khách trên Google.